Nóż ręcznie robiony to narzędzie które wykonuje rzemieślnik. Dawniej takiego twórcę nazywano nożownikiem i prawdopodobnie tak zostałoby do teraz gdyby słowo “nożownik” nie nabrało z czasem pejoratywnego znaczenia (obecnie przestępców posługujących się nożem również nazywa się nożownikami). Współcześnie osobę tworzącą ręcznie robione noże często określamy jako knifemaker lub maker – takie określenie przyjęło się w USA gdzie zarówno robienie jak i posiadanie craftowych noży jest bardzo popularne. W Polsce bezpośrednie tłumaczenie – nożotwórca – brzmi na tyle topornie, że bardziej upowszechnił się jednak angielski odpowiednik tej nazwy.
Nóż rzemieśniczy a nóż z marketu
Noże rzemieślnicze są wykonane z wyjątkową dbałością o szczegóły oraz jakość i trwałość materiałów. Mają swój klimat, każdy nóż jest inny a każdy z jego twórców posiada inną technikę, inną wrażliwość i kładzie nacisk na różne aspekty. Z tego względu, mimo, że nóż to raczej narzędzie o prostej konstrukcji, to ciężko jest pomylić wyroby dwóch różnych autorów. Nóż wykonany ręcznie jest więc dobrą propozycją dla osób którym nie odpowiada jakość ich marketowych odpowiedników produkowanych seryjnie. Nie mam nic przeciwko nożom które za niewielkie pieniądze dostaniesz w popularnym markecie. To trochę jak z motocyklem – dla jednych środek transportu do pracy, dla drugich styl życia. Dla mnie nóż rzemieślniczy to niepowtarzalne, starannie wykonane narzędzie które posłuży na długie lata. To jeden z pierwszych przedmiotów jakie towarzyszyły praprzodkom człowieka jeszcze z okresu dolnego paleolitu. Są nieodłącznie związane z naszą historią jako jeden najniezbędniejszych przedmiotów na całej długości naszego rozwoju. Nawet teraz, gdybyśmy nagle zostali odcięci od wszelkich dóbr i ulepszeń z których korzystamy codziennie (m.in. elektryczność, dom, szybki transport), nóż byłby najpewniej jedną z pierwszych rzeczy którą w takiej sytuacji chciałbyś przy sobie mieć. Nic więc dziwnego, że noże mają bardzo dużą wartość użytkową ale jednocześnie mogą być nośnikiem wspomnień lub ważnych rodzinnych tradycji – w mojej rodzinie jeden konkretny nóż jest przekazywany z pokolenia na pokolenie.
Czym jest nóż custom?
Noże handmade najczęściej dzielą się na dwie kategorie:
- noże które tworzone są od początku do końca według koncepcji rzemieślnika. Takie autorskie projekty znajdziesz na stronie twórcy, w moim przypadku wszystkie dostępne noże znajdują się tutaj.
- noże custom, czyli cały pomysł i techniczne wytyczne pochodzą od zamawiającego, a rola rzemieślnika sprowadza się do urzeczywistnia takiego pomysłu. W zależności od wymagań, noże customowe mogą być wykonane z różnych materiałów, np. stali węglowej lub nierdzewnej, konkretnego rodzaju rękojeści do której z kolei możemy wybrać piny mosiężne, węglowe itp.
Bardzo często twórcy podejmują się wykonania zarówno projektów custom jak i własnych pomysłów. Tak jest również w moim przypadku, a więc możesz kupić gotowy, ręcznie robiony nóż Biesów lub napisać do mnie jeżeli masz własny pomysł na nóż (albo chciałbyś w jakiś sposób zmodyfikować to co znalazłeś u mnie w ofercie).
Na koniec warto dodać, że właściwie każdy nóż może zostać wykonany przez rzemieślnika. Ręcznie robione noże kuchenne nie będą odbiegały jakością od seryjnie produkowanych narzędzi. Nóż bushcraft, survival czy EDC będzie tak samo wytrzymały jak jego odpowiednik w sklepach z militariami. Jeżeli więc cenisz jakość wykonania, kontrolę nad każdym detalem noża oraz fakt, że będzie on wykonany w większej mierze przez konkretnego człowieka a nie maszynę, to zdecydowanie zachęcam do przejrzenia oferty konkretnych twórców i firm rzemieślniczych.
